Rowerowa rewolucja – propozycja programu rozwoju tras rowerowych do roku 2028

Do: Biuro Skarbnika Miasta

Biorąc pod uwagę, że według badań przeprowadzonych przez TNS Polska, projekt „Integracja Dróg dla Rowerów” został oceniony jako najpilniejszy do realizacji wśród projektów transportowych (ocena 4,8 w skali 1-5), a według zamówionych przez miasto ankiet, chętnych do przemieszczania się rowerem po mieście pod warunkiem powstania odpowiedniej infrastruktury jest ok. 80% jaworznian, wnoszę o uwzględnienie w uchwale budżetowej na rok 2019 miasta Jaworzna propozycji programu rozwoju tras rowerowych do roku 2028 (zał. 1-2). Należy podkreślić, że zawarte są w nim jedynie priorytetowe trasy, gdyż według Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej Jaworzna bezpieczne warunki dla ruchu rowerowego powinny być docelowo zapewnione na całej sieci ulicznej miasta.

Załącznik 1.

Kliknij, aby powiększyć

Załącznik 2. Część opisowa

Poniżej wymieniono inwestycje, jakie powinny zostać wykonane w ramach budowy tras rowerowych łączących centrum miasta z poszczególnymi osiedlami. Jako punkty docelowe przyjęto istniejące bądź planowane przestrzenie publiczne (rynki) w dzielnicach lub główne przystanki autobusowe (gdyż z reguły są one tak zlokalizowane, aby obsługiwały jak największą liczbę celów podróży).

Czytaj dalej Rowerowa rewolucja – propozycja programu rozwoju tras rowerowych do roku 2028
Reklamy

Koncepcja projektu łącznika Trasy Śródmiejskiej ze skrzyżowaniem ul. 11. listopada i ul. Grunwaldzką wraz z przebudową ul. 11. listopada

Część rysunkowa

Koncepcja - część rysunkowa
Kliknij, aby powiększyć
Rondo Holenderskie - Pechnik
Fragment przedstawiający proponowane rondo typu holenderskiego – z jednokierunkową drogą rowerową mającą kształt okręgu, która ma pierwszeństwo
Czytaj dalej Koncepcja projektu łącznika Trasy Śródmiejskiej ze skrzyżowaniem ul. 11. listopada i ul. Grunwaldzką wraz z przebudową ul. 11. listopada

Co dalej z Grunwaldzką?

Artykuł został opublikowany na portalu jaw.pl

Prawie dziesięć lat temu – w czasach, kiedy w Jaworznie rodził się program „Miasto rowerów” – przebudowano ul. Grunwaldzką w centrum miasta. Mógłby to być podręcznikowy przykład ilustrujący zagadnienie „Jak NIE projektować ulic z ruchem rowerowym”. Trudno jednak jakoś szczególnie winić za to urzędników, skoro wtedy wiedza na ten temat była słabo rozpowszechniona, a strona społeczna nie nadzorowała realizowanych przez miasto projektów. Aczkolwiek przykład m.in. drogi rowerowej przy przystanku „Centrum” pokazuje, że gdyby teraz z jakichś przyczyn była potrzeba rozkopania drogi jeszcze raz, to prawdopodobnie problem by zlekceważono i powtórzono niemal wszystkie błędy sprzed dekady. Co więcej, wypowiedzi redakcji portalu miejskiego sugerują, że przy remoncie Grunwaldzkiej na Pechniku kwestia bezpieczeństwa rowerzystów będzie podobnie zaniedbana, jak przy przebudowie jej odcinka w centrum.

Na czym więc polega problem? Wprawdzie tam, gdzie było łatwo, wybudowano kawałek „ścieżki” (której jakość to temat na osobny tekst), ale większą część drogi zaprojektowano tak, jakby rowerów miało tam nie być. Znalazło się miejsce np. na półmetrowe rynsztoki i bariery zmniejszające dostępną szerokość chodników, ale już nie na jakiekolwiek rozwiązanie zaprojektowane specjalnie dla ruchu rowerowego. A niestety trudno określić jezdnię przeładowaną samochodami jako „przyjazną dla rowerów”.

Minęło wiele lat, do przystanku „Centrum” doprowadzono połączenie z velostradą, jednak trasa w kierunku Borów, Skałki, Jeziorek i Ciężkowic zaczyna się dopiero ok. pół kilometra dalej – na rondzie pod Urzędem Miasta. Problem, jaki pozostał po przebudowie Grunwaldzkiej, stał się lepiej widoczny. Ludzie zaczęli pytać: „Dojadę pod Galenę i co dalej?”. Na konferencji „Miasta idei” padła odpowiedź: „Mamy w planach uspokojenie ruchu na Grunwaldzkiej”. W planach? Na bliżej nieokreśloną przyszłość? Gdyby urzędnikom rzeczywiście zależało na poprawie warunków dla niezmotoryzowanych, to tak prosty i tani sposób jak zainstalowanie progów wyspowych czy wyniesionych przejść dla pieszych już dawno by zastosowali – bo choć w godzinach szczytu samochody jadą ulicą niemal „zderzak w zderzak”, to gdy robi się luźniej, rozpędzenie się na prostym odcinku nie jest trudne.

Jednak jak nie trudno było przewidzieć, samo zmniejszenie prędkości pojazdów nie zadowala mieszkańców, gdyż poruszając się rowerem po jezdni, po której przejeżdżają tysiące samochodów dziennie, i tak nie czuliby się bezpiecznie. Prawie 70 proc. z ponad 500 osób biorących udział w ankiecie udostępnionej na profilu jaw.pl zagłosowało za budową wydzielonych dróg rowerowych. Dla porównania, wyłączenie Rynku Głównego z ruchu samochodowego i utworzenie tam strefy pieszej poparło ok. 60 proc. ankietowanych mieszkańców.

Czytaj dalej Co dalej z Grunwaldzką?

Czy drogi w centrum miasta zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z SUiKZP?

W ostatnich latach wokół Śródmieścia wybudowano nowe drogi i obwodnice, lecz nadal ruch samochodowy na wąskich ulicach w centrum miasta jest bardzo uciążliwy – również tych przylegających bezpośrednio do Rynku, mającego być przestrzenią publiczną, na której można atrakcyjnie spędzić czas. Mieszkańcy ul. Św. Barbary wystosowali do Prezydenta petycję, w której zwrócili uwagę m. in. na tak duży hałas, że nie mogą otwierać okien skierowanych na ulicę. Jednak na ul. Obrońców Poczty Gdańskiej (z której pochodzi ruch kierujący się na ul. Św. Barbary) czy Sławkowskiej (równoległej do ul. Św. Barbary, tylko prowadzącej w przeciwnym kierunku) sytuacja wcale nie wygląda lepiej pomimo tego, że gęste zabudowania znajdują się w podobnej odległości od jezdni.

Zaplanowane w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego inwestycje drogowe w centrum zostały zrealizowane. Z SUiKZP wynika też, że drogi znajdujące się wewnątrz „ringu” wokół Starego Miasta powinny mieć klasę dojazdową, a więc w przypadku samochodów powinny służyć tylko do dojazdu do posesji i podrzędnych ulic. W praktyce jednak kierowcy jadą nimi na skróty (czemu trudno się dziwić), przez co odbywa się nimi ruch przelotowy – pomimo tego, że istnieją alternatywne trasy, którymi przejazd często trwa tylko nieznacznie dłużej.

Ostatnio dotarła do nas informacja, że mieszkańcy ul. Obrońców Poczty Gdańskiej również próbują walczyć z problemem hałasu (m. in. wysyłając pisma do Urzędu Miasta, które jednak nie odniosły skutku). Dlatego przygotowaliśmy petycję, w której podaliśmy rozwiązanie, które byłoby korzystne nie tylko dla mieszkańców tej ulicy, lecz również innych, których dotyczą podobne problemy. Jednocześnie zadbaliśmy o to, aby dojazd do posesji był jak najłatwiejszy. Poniżej przedstawiamy treść petycji wraz załącznikami.


Do: Pan Paweł Silbert, Prezydent Miasta Jaworzna

Petycja

Wnosimy o zmianę organizacji ruchu w taki sposób, aby przelotowy ruch samochodów osobowych został przekierowany z dróg dojazdowych w centrum miasta (w szczególności ul. Obrońców Poczty Gdańskiej, Sławkowskiej, Św. Barbary, Mickiewicza, Stojałowskiego i Sądowej) na wybudowane drogi wyższych klas (i jednocześnie aby był możliwy przejazd komunikacji miejskiej i rowerów na dotychczasowych zasadach). Proponowana organizacja ruchu jest zawarta w zał. 3.

Uzasadnienie

Ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego (zał. 1) wynika, że w/w ulice powinny mieć przypisaną klasę D (dojazdową). Oznacza to, że powinny służyć jako dojazd do posesji i podrzędnych ulic (bez względu na to, czy aktualnie mają kategorię powiatową czy gminną i jaką klasę mają przypisaną w MPZP, gdyż to SUiKZP ma znaczenie nadrzędne). Przemawia za tym fakt, że te ulice są wąskie, wzdłuż nich położone są gęste zabudowania znajdujące się zaledwie ok. 1,5 m od jezdni, a co więcej część tych ulic znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Rynku. Nadmierny ruch samochodów powoduje wysoki poziom hałasu, pogorszenie jakości życia mieszkańców i obniżenie bezpieczeństwa (m. in. kolizje na skrzyżowaniach ze słabą widocznością). Jednakże pomimo zastosowania elementów ograniczających prędkość (np. przystanków na jezdni i wyniesień) obecnie ulice te służą nie tylko do ruchu lokalnego, lecz stanowią najszybszą drogę umożliwiającą przejazdy na duże odległości, np. przez ul. Obrońców Poczty Gdańskiej i Św. Barbary odbywa się ruch między Ciężkowicami, Jeziorkami i Balinem a Katowicami (według SUiKZP ulice te docelowo nie powinny służyć nawet do ruchu międzydzielnicowego, choć teraz jest on tam nakierowywany przez drogowskazy). Inne trasy po drogach dojazdowych, którymi odbywa się ruch przelotowy, przedstawiono w zał 2. Kierowcy wybierają je nawet, jeśli oszczędność na czasie jest niewielka.

Mieszkańcy ul. Św. Barbary wystosowali petycję w 2015 r. (po skierowaniu ruchu na tę ulicę ze skrzyżowania z ul. Obrońców Poczty Gdańskiej), w której zwrócili uwagę m. in. na hałas, który uniemożliwia otwieranie okien od strony ulicy. Na liczne uciążliwości związane z sąsiedztwem drogi skarżyli się również mieszkańcy ul. Obrońców Poczty Gdańskiej, którzy złożyli w tej sprawie wniosek w 2017 r. po przebudowie tej ulicy. Na ul. Sławkowskiej panują podobne warunki. Z kolei pomimo wyłączenia Rynku Głównego z ruchu samochodowego, hałas komunikacyjny pochodzący z przylegających do niego ulic (Mickiewicza, Stojałowskiego, Sądowej) nadal pogarsza atrakcyjność przestrzeni publicznej mającej być miejscem spotkań mieszkańców miasta.

Ponadto, w ostatnich latach wybudowano zaplanowane w SUiKZP alternatywne drogi wyższych klas, takie jak ul. Drabika, Obwodnicę Północną i Trasę Śródmiejską, a pl. Św. Jana przebudowano tak, aby ruch mógł się odbywać w obu kierunkach. Dzięki temu możliwa jest jazda z każdej strony wokół centrum po drogach lepiej przystosowanych do dużego natężenia ruchu.

W związku z powyższym, kolejnym etapem powinno być wdrożenie postanowień SUiKZP dotyczących dróg dojazdowych (ograniczenie na nich ruchu do lokalnego), do czego konieczna jest zmiana organizacji ruchu przy uwzględnieniu Planu Mobilności Miejskiej.

Dostosowanie dróg dojazdowych do ich funkcji może spowodować wydłużenie czasu oczekiwania na skrzyżowaniach dróg wyższych klas. Jednak ulice dojazdowe na terenach mieszkalnych (w szczególności stare, historyczne ulice w centrum miasta) nie mogą być wykorzystywane jako zamienniki dodatkowych pasów ruchu na skrzyżowaniach dróg przelotowych. Przeciwnie – miasto powinno przeciwdziałać przejeżdżaniu przez drogi dojazdowe w celu omijania głównych skrzyżowań (ang. „rat running” – „wyścig szczurów”).


Zał. 1. Fragment rysunku Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego z naniesionymi nazwami ulic.

SUiKZP - całość


Zał. 2.

path31401.png


Zał. 3. Koncepcja zmiany organizacji ruchu

W Planie Zrównoważonej Mobilności Miejskiej Jaworzna podano przykład holenderskiego miasta Groningen, w którym „wprowadzono ruch obwodnicowy z sięgaczami uniemożliwiającymi skrócenie sobie drogi przez centrum”. W tym celu wprowadzono podział na sektory, pomiędzy którymi nie można przejechać prywatnym samochodem, jednak wprowadzono wyjątki m. in. dla komunikacji publicznej i rowerów. W przeciwieństwie do innego rodzaju ograniczeń w ruchu, podział na takie sektory umożliwia jak najkrótszy dojazd do posesji (odbywa się on z odcinka głównej drogi leżącego bezpośrednio przy danym sektorze).

Groningen.PNG
Podział na sektory centrum Groningen.
Źródło: Eckerson C., Groningen: The World’s Cycling City, 2013

ratrunning01.jpg
Podział na sektory osiedla w Utrechcie.
Źródło: Wagenbuur M., How to prevent rat running, 2015

B-1 uitgezonderd.PNG
Groningen – zakaz ruchu z wyjątkiem dla m. in. rowerów, komunikacji miejskiej i taksówek.

W związku z powyższym, proponowany jest podział dróg dojazdowych w centrum Jaworzna na analogiczne sektory, przedstawione poniżej.

path3140

Powyższa koncepcja nie powoduje konieczności rezygnacji z miejsc do parkowania. Jednocześnie dzięki umożliwieniu jazdy w obu kierunkach na ul. Białej, dojazd do tej ulicy oraz ul. Żółkiewskiego, Wandy i Kopernika od strony ul. Grunwaldzkiej stałby się łatwiejszy. Dojazd do tych ulic oraz Małego Rynku odbywałby się od strony ul. Narutowicza.

Poniżej przedstawiono oznakowanie odcinków ulic z ograniczonym ruchem.

Sławkowska
OPG

Stojałowskiego